Izvor: Pexels
Smrt i tradicionalna sahrana
Kod smrti i sahrana pripadnika muslimanskog naroda primjenjuju se vjerski običaji. Islam je prisutan od rođenja do smrti. Uobičajeno je da se sahrana umrlog, vrši istog dana kada je nastupila smrt. Sahrana se obavlja uz prisustvo hodže, s tim što joj prethode pripreme, činjene gasala, kupanje, savijanje u ćefine, prekrivanje čaršafom, ihramom. O smrti se narod obavještava preko selevata koji se uči sa minareta džamije dok se udaljeni prijatelji i srodnici lično obavještavaju u zavisnosti od komunikacionih ili prevoznih sredstava. Umrli se nose na groblje na tafte, drvenu dasku, prekriven platnom, zelene boje. Umrli se stavlja u grob sa tiftetom ili bez njega samo u ćefnima. Iznad mejta, umrlog, se ređaju daske koje onemogućavaju direktan pad zemlje na njega prilikom zagrtanja groba. Nakon zatrpavanja groba stavljaju se drveni nišani, kolčići ispod nogu i iznad glave na grobu. Nakon toga hodža uči dove, klanja se dženaza. Poslije smrti uobičajeno je učenje mevluda, iako se zna da je riječ o vrsti pjesme koja se recituje za vrijeme rođendana Muhameda a.s. Za umrle se uči jasine, kolje kurban za Kurban bajram a ima i slučajeva davanja Hatme, učenje Kurana. Za vrijeme Ramazanskog bajrama se daju vitrovi za mrtve i dijele siromašnima. Kod sahrane umrlih žena ima nekih manjih razlika u ritualu. Saučešće za umrle se izjavljuje izgovorom riječi: “Glava da ti je zdrava”, na čemu se uzvraća: “Da su ti zdrava braća i prijatelji”. U nekim mjestima, u Podgorici se izjavljuje hajtar, dok u drugim krajevima hatar. Saučešće za umrlim se može izjavljivati do godine dana od smrti. Oplakivanje umrlih vrše ženske osobe, majka, sestre i kćeri, dok lelekanje nije uobičajeno, iako ima i takvih slučajeva u nekim krajevima.