Hasanova džamija i medresa Mehmet – fatih
Autor: Dejan Feratović
Hasanova džamija u Milješu
Izgradnja džamije počela je 1998. godine, odlukom stanovnika Gornjeg Milješa, Donjeg Milješa i Rogama. Locirana je na seoskom zemljištu, u središnjem dijelu koji povezuje ova tri naselja. Ideja za gradnju džamije potekla je od Cana Hasana (Osmanovog) Đokovića, iz Milješa, nastanjenog u SAD-Kalifornija. Sopstvenim sredstvima finansiran je ovaj objekat-od početka do završne faze, sa željom da ga pokloni mještanima. Rukovođenje radovima povjerio je Bećiru Djokoviću, a izvođenje Husu Grliću. Džamija je veličine 17x10,20 m. Izvođač radova na munari, čija je visina 37 metara, je Zuhdija ef. Imamović iz Bihaća.
Džamiju je svečano otvorio njen donator Hasan Osmani i predao je na upotrebu bratstvu ova tri naselja. Istoga dana, 21.05.2000. godine (17.02.1421. h) pored ove džamije postavljeni su temelji buduće Medrese uz veliko prisustvo imama i vjernika iz svih krajeva Crne Gore, predstavnika državnih organa Republike i opštine Podgorica, te MZ Tuzi Latić.
Medresa ''MEHMED FATIH, Milješ-Tuzi''-1200k
Nakon jednog vijeka od posljednje medrese u Pljevljima kojoj je prestao rad 1918., 21.05.2000. godine postavljen je kamen temeljac za buduću medresu u naselju Milješ, opština Tuzi.
Izgradnja Medrese trajala je osam godina. Svečano je otvorena 6. oktobra 2008. godine.
Ustanovljen je plan i program rada Medrese, koji je usklađen sa programom Medresa u okruženju. Pored toga, Nacionalni savjet za obrazovanje donio je Odluku o utvrđivanju punovažnosti i jednake vrijednosti programa Medrese sa odgovarajućim javno važećim obrazovnim programom opšteg srednjeg obrazovanja.
Statut medrese ''Mehmed Fatih'' usvojen je na sjednici Sabora Islamske zajednice održane 5.10.2008. godine kojim se uređuje djelatnost srednjoškolskog odgoja i obrazovanja u medresi kao dijelu sveukupnog sistema obrazovanja u Islamskoj zajednici u Crnoj Gori.
U Rožajama je otvorena ženska medresa 2002. godine, tada kao istureno odjeljenje Gazi Isa-beg medrese u Novom Pazaru, a od školske 2013/14 godine škola je ušla sastav medrese ''Mehmed Fatih'' u Milješu, opština Tuzi. Tada je izvršeno i renoviranje zgrade kako bi se učenicima obezbijedili savremeni uslovi za pohađanje nastave.
Arhiv Mešihata, Pisana dokumenta o izgradnji Hadži Hasan džamije u Milješu su iz 2000. godine, kada suudareni temelji Medrese
Medresa ''Mehmed Fatih'' u Milješu je vremenom proširila svoje kapacitete izgradnjom ženske medrese i 2 učenička doma – za muškarce i djevojke. Medresa je internatskog tipa. Prije upisa u medresu vrši se prijemni ispit na kome se vrši ocjena i procjena potencijalnih kandidata za upis. Prednost za upis imaju učenici koji su završili osnovnu školu sa odličnim i vrlodobrim uspjehom. Na prijemnom ispitu se kroz usmeni razgovor provjerava upućenost kandidata u osnovna znanja o vjeri i obredoslovlju, ranija nastavna i vannastavna postignuća kao i sklonosti i talenti. Učenici su podijeljeni u 5 ili 6 odjeljenja, četiri na bosanskom i jedno ili dvoje na albanskom jeziku zavisno od broja primljenih kandidata. Nastava se održava dvojezično, na bosanskom i albanskom jeziku. Nastavni plan i program je podijeljen u 6 područja:
-Jezičko područje: CSBH jezik – Albanski jezik, Engleski jezik, Arapski jezik, Službeni kao nematernji;
-Prirodno-matematičko područje: Matematika, Fizika, Hemija, Biologija;
-Prirodno-matematičko područje: Matematika, Fizika, Hemija, Biologija;
-Multidisciplinarno područje: Osnovi informatike, Fizičko vaspitanje;
-Vjersko područje: Kiraet (učenje Kur’ana), Akaid (Apologetika-islamsko vjerovanje), Fikh (Islamsko pravo), Ahlak (etika-moral), Tefsir (tumačenje Kur’ana), Hadis (tadicija Poslanika Muhammeda a.s.), Povijest islama;
-Izborno područje: Turski jezik, Logika, Etika, Pojedinac u grupi.
Cilj odgoja i obrazovanja učenika u Medresi je sticanje novih znanja, vještina i navika u duhu islama, razvoj psihofizičkih sposobnosti te sticanje širokog obrazovanja, podizanje nivoa opšte, zdravstvene i ekološke kulture, što je sve skupa preduslov za nastavak obrazovanja na visokoškolskim ustanovama i za samoobrazovanje.
Tekstove pod naslovom 6. Hasanova džamija i 7. Medresa Mehmet Fatih, Milješ- Tuzi za projekat „Islamska kultura, vjera i običaji“ je napisao Bajro Emina Agović, autor koji se dugi niz godina bavi istraživačkim radom bošnjačke kulture i civilizacije.